parodie

Parodieën

  • By:Gunter Luyckx

Ik doe iets grappigs met een foto online. Is dat een parodie? (naar Belgisch recht)

Soms denkt men dat wanneer men iets grappigs doet met een foto, dit automatisch valt onder de uitzondering van de parodie. Dit is niet het geval. Slechts onder welbepaalde gevallen kan men beroep doen op de uitzondering van de parodie, die is voorzien in art. XI.190, 10° WER.

Nabootsing van een bestaand werk

Om in aanmerking te komen als parodie, dient jouw creatie het originele werk na te bootsen, maar wel met duidelijke verschillen.

Een loutere kopie van een foto kan dus niet in aanmerking komen als parodie. Kopiëren is immers niet parodiëren.

Het werk moet spot of humor bevatten

Het door jou gecreëerde werk moet spot of humor bevatten. De humor dient in je werk te zijn verwerkt. Het louter toevoegen van een grappige tekst bij een foto volstaat niet.

Geen illustratie

Een foto als illustratie voegen bij een grappige tekst, is nooit een parodie. De uitzondering van de parodie vereist immers dat je met de foto een eigen nabootsing creëert en humor in je werk stopt.

Respecteer de eerlijke beroepsgebruiken

De grondreden van de parodie is de vrijheid van meningsuiting. De wetgever erkent je recht om je mening te uiten, maar is ook gevoelig voor het exclusieve recht van de fotograaf.

Er dient in de praktijk te worden afgewogen wiens rechten het zwaarste doorwegen: deze van de fotograaf of die van jou. De afweging wordt gemaakt op basis van de eerlijke beroepsgebruiken.

Wanneer winnen de rechten van de fotograaf? Dit is onder meer het geval wanneer de foto wordt gebruikt in een racistische kader of voor louter commerciële doeleinden. In dergelijke gevallen kan men zich niet op de uitzondering van de parodie beroepen.

Wie kan zich op het parodierecht beroepen?

De maker van de parodie kan zich beroepen op dit recht t.o.v. de fotograaf. Het is natuurlijk niet toegestaan om zomaar een door een ander gemaakte parodie te kopiëren.

Restrictieve interpretatie en driestappentoets

De regel is dat de toestemming van de fotograaf noodzakelijk is.

Wanneer je je wil beroepen op een uitzondering (zoals de uitzondering voor parodie), dan dien je er rekening mee te houden dat je uitzonderingen restrictief moet interpreteren en dat de driestappentoets moet worden toegepast.

Deze termen worden toegelicht in de eerste blog van deze reeks.

Posted in: Legal